Διαγενεακά προγράμματα (μέρος α)

Διαγενεακά προγράμματα (μέρος α)

Συνεργασία μεταξύ γενεών

Η  Παγκόσμια ημέρα της Τρίτης Ηλικίας πλησιάζει (1η Οκτωβρίου) και τα οφέλη από τη συνεργασία των γενεών φαντάζουν πιο πλούσια από ποτέ… Ένα από αυτά …η Διαγενεακή μάθηση.

Τι είναι η διαγενεακή μάθηση; Ένας ακόμα περίπλοκος όρος σχετικός με τη μάθηση; Ο αντίστοιχος αγγλικός όρος είναι “intergenerational learning” και ουσιαστικά περιγράφει τον τρόπο που τα άτομα όλων των ηλικιών μπορούν να συμβιώσουν στο ίδιο «περιβάλλον» μάθησης, να μάθουν δηλαδή ο ένας με τον άλλο και ο ένας από τον άλλο. Είναι ένα σημαντικό κομμάτι της δια βίου μάθησης, όπου διαφορετικές γενιές μπορούν να δουλέψουν μαζί για την απόκτηση δεξιοτήτων, αξιών και γνώσεων. Πέραν αυτού, η κοινωνική διάσταση της έννοιας αυτής, έναντι της εκπαιδευτικής, φέρει πολλά πλεονεκτήματα. Οι διάφορες γενεές έχουν αποκτήσει μια απόσταση μεταξύ τους. Αυτό ίσως να είναι αποτέλεσμα της γενικής αποξένωσης μεταξύ των ατόμων, της τεχνολογικής ανάπτυξης ή απλά του τρόπου που εξελίσσονται τα ενδιαφέροντα των νέων, οι ευθύνες των μεσήλικων και γονέων και οι δυσκολίες των ηλικιωμένων να ζήσουν σε μια πολυάσχολη  χώρα/ πόλη ή ένα απομονωμένο χωριό. Οι απόψεις διίστανται σχετικά με το τι συνέβαλε στην απομάκρυνση μεταξύ των διαφόρων ηλικιών και φάσεων της ζωής, η οποία συμβάλει στην απουσία κατανόησης, στη δημιουργία στερεοτύπων και προκαταλήψεων και την μείωση της θετικής αλληλεπίδρασης μεταξύ τους. Πέραν αυτού, η κάθε γενεά μπορεί να προσφέρει στην άλλη, νέα μορφή γνώσης, από τη γνώση της τεχνολογίας και του μοντέρνου τρόπου ζωής και σκέψης μέχρι τη σοφία της παλιάς λογικής και αντίληψης, τη γνώση του γηραιότερου «πολυμήχανου» ατόμου.

Δεν είναι όμως μόνο οι διαφορές που συμβάλουν στην καινούργια γνώση και μάθηση. Οι κοινές εμπειρίες και ο τρόπος ζωής μπορεί να ενώσει τους ανθρώπους κατά τη διαδικασία αυτή, να τους δυναμώσει, να συμβάλει στο να αντιληφθούν πιο καθαρά τι βιώνουν στο κοινωνικό πλαίσιο, θετικό ή αρνητικό. Για παράδειγμα το γεγονός πως συχνά πιο νέες ή πιο παλιές γενιές αντιμετωπίζουν περιθωριοποίηση σε διαδικασίες λήψης αποφάσεων ή έκφρασης θέσεων στα κοινά, μπορεί να επηρεάσει τον τρόπο ζωής τους.

Διαγενεακά προγράμματα

Τα Διαγενεακά Προγράμματα αποτελούν τομέα της  Διά Βίου Μάθησης και είναι δράσεις στις οποίες συμμετέχουν άνθρωποι όλων των ηλικιών για να αποκτήσουν δεξιότητες, γνώσεις και να μάθουν «πώς θα μαθαίνουν». Άνθρωποι από διαφορετικές γενιές συνεργάζονται και μαθαίνουν μαζί, καθώς και ο ένας από τον άλλο.

Τα Διαγενεακά Προγράμματα συνεισφέρουν:

– στη μεταφορά της γνώσης και την αξιοποίηση εμπειριών
– στην ανάπτυξη της αλληλεγγύης και της αλληλοκατανόησης
– στην ενίσχυση της κοινωνικής συνοχής και την αντιμετώπιση διακρίσεων
– στην ανάδειξη της ετερότητας ως παράγοντα που εμπλουτίζει τη ζωή

Στόχοι διαγενεακών προγραμμάτων:

– η επικοινωνία και ο διάλογος μεταξύ των γενεών
– ο οικογενειακός γραμματισμός
– η ενίσχυση της δημιουργικότητας
– η δημιουργία πολιτιστικών πρακτικών της οικογένειας
– η αξιοποίηση καθημερινών συνηθειών της οικογένειας στη μάθηση (άτυπη μάθηση)
– η προώθηση της ιδιότητας του πολίτη

Η Διαγενεακή μάθηση δεν είναι μια νέα έννοια. Υπήρχε για αιώνες, ως μια πτυχή της επικοινωνίας μεταξύ των ατόμων, των ομάδων και της κοινωνίας γενικότερα, και συνεχίζει να είναι ένα σημαντικό μέρος της ζωής μας σήμερα.

 

Πηγές:

  • Ηλεκτρονική πλατφόρμα για την εκπαίδευση ενηλίκων στην Ευρώπη (Epale)
  • Γενική γραμματεία Δια Βίου Μάθησης (ΓΓΔΒΜ)